طرحی که آب را به روستاها رساند و زندگی را بازگرداند/ روایتی از پایان تنش آبی در ۳۰ روستای جیرفت

پایگاه خبری تحلیلی ملنتی جیرفت، مهدیه شعبانی؛  آب که آمد، فقط لوله‌ها پر از آب نشد؛ انگار آب در رگ های‌  کالبد روستا جریان گرفت. روستای دامنه در بخش ساردوئیه شهرستان جیرفت، سال‌ها با قصه تشنگی و رفت‌وآمد اهالی به چشمه و قنات برای تأمین آب آشامیدنی گره خورده بود، کمبود آب نه‌تنها زندگی روزمره مردم را دشوار کرده بود، بلکه ماندگاری جمعیت در روستا را نیز با چالش روبه‌رو کرده بود.

حالا اما آب راه خانه‌های دامنه را پیدا کرده است، آبی که برای اهالی فقط یک نیاز برآورده‌شده نیست، بلکه نشانه‌ای از امید به ماندن، بازگشت و دوباره جان گرفتن زندگی در روستاست.

رسیدن آب به خانه‌های دامنه بخشی از طرح آبرسانی به ۶۰ روستای بالای ۲۰ خانوار استان کرمان است طرحی که ۳۰ روستای شهرستان جیرفت را نیز دربرمی‌گیرد و برای اجرای آن بیش از یک‌هزار میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است.

دامنه امروز حال‌وهوای دیگری دارد/ آب که آمد، انگار نفس تازه‌ای هم در رگ‌های روستا جاری شد.

برای بسیاری، باز کردن شیر آب و جاری شدن آب در خانه اتفاقی عادی است؛ اما برای اهالی دامنه، همین صحنه ساده حاصل سال‌ها انتظار و تحمل سختی است.

سال‌ها آب برای مردم این روستا فقط یک نیاز روزمره نبود دغدغه‌ای همیشگی بود. برای تهیه آب آشامیدنی باید راهی سرچشمه یا قنات می‌شدند، مسیری که برای زنان و سالمندان روستا، بخشی از زندگی روزانه شده بود.

یکی از زنان سالخورده روستا، از روزهایی می‌گوید که تأمین آب آشامیدنی سالم برای اهالی به یک دشواری همیشگی تبدیل شده بود:

«تا قبل از این باید به سرچشمه یا قنات می‌رفتیم. آب آشامیدنی سالم نداشتیم و در رنج و زحمت بودیم.»

اما برای او و دیگر اهالی، مشکل فقط رفت‌وآمد برای تهیه آب نبود؛ بی‌آبی کم‌کم پای ماندن مردم در روستا را هم سست کرده بود.

او می‌گوید روستا جمعیت زیادی دارد، اما نبود آب باعث شده بود جمعیت آن به‌تدریج کاهش پیدا کند و حالا امیدوار است با رسیدن آب، مردم دوباره به روستا بازگردند.

«روستا جمعیت زیادی دارد، اما چون آب آشامیدنی نبود، کم‌کم جمعیت روستا داشت کم می‌شد. امیدواریم از امروز که آب آمده، دوباره جمعیت برگردد.»

مردم دامنه اما برای حل مشکل، خودشان هم دست به کار شده بودند.

یکی دیگر از اهالی از تلاش مردم برای رساندن آب از چشمه به خانه‌ها می‌گوید؛ اقدامی که به‌ صورت خودیاری انجام شد، اما مشکل کمبود و افت فشار آب همچنان پابرجا ماند.

«ما به‌ صورت خودیاری یک لوله آب از چشمه تا خانه‌ها آورده بودیم، اما فشار آب کم بود و خیلی وقت‌ها آب نداشتیم. در رنج و زحمت بودیم.»

وزیر نیرو: قطع برق نباید موجب قطع آب شود

در آیین بهره‌برداری از طرح آبرسانی به ۶۰ روستای استان کرمان که به‌ صورت ویدئو کنفرانسی برگزار شد، عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو با تأکید بر ضرورت تأمین پایدار آب شرب گفت: به هیچ عنوان نباید قطع برق موجب قطع آب شود.

وی اظهار کرد: برای جلوگیری از این مسئله باید از راهکارهایی همچون توسعه خطوط و فیدرهای برق و استفاده از ژنراتورهای مولد بهره گرفت و وزارت نیرو این موضوع را پیگیری خواهد کرد.

علی‌آبادی با اشاره به روند آبرسانی روستایی کشور افزود: با بهره‌برداری از پروژه‌های امروز در کرمان و پروژه‌های روز گذشته در کرمانشاه، روند آبرسانی به ۵۰ روستا در هفته دنبال می‌شود و برنامه‌های وزارت نیرو برای توسعه دسترسی روستاها به آب شرب ادامه خواهد داشت.

وزیر نیرو همچنین با اشاره به شرایط خشک و نیمه‌خشک کشور، بر ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب تأکید کرد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، خطاب به مردم جنوب استان کرمان گفت: برای شهرستان‌های جیرفت و عنبرآباد، همان‌طور که قول داده بودیم، با تأمین اعتبارات، انتقال آب را انجام خواهیم داد و این موضوع در دستور کار وزارت نیرو قرار دارد.

امینی: ۶۰ روستا در کمتر از سه ماه به آب پایدار رسیدند

هاشم امینی، مدیرعامل شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور نیز در این آیین با اشاره به شرایط دشوار امسال و همزمانی جنگ، آسیب به تأسیسات و پیک مصرف تابستان، از تداوم فعالیت صنعت آب و فاضلاب برای حفظ پایداری خدمات خبر داد.

وی گفت: در هفته دولت حدود ۳۳ پروژه در بخش‌های مختلف آب و فاضلاب به بهره‌برداری رسیده و در بخش آبرسانی روستایی نیز اقدامات گسترده‌ای انجام شده است.

امینی با اشاره به برنامه «هر هفته ۵۰ روستا» اظهار کرد: تاکنون صدها روستا در قالب این پویش به بهره‌برداری رسیده‌اند و این روند با قدرت ادامه خواهد یافت.

وی درباره طرح ویژه استان کرمان گفت: بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که با استانداری کرمان منعقد شد، با توجه به عقب‌افتادگی تاریخی روستاهای بالای ۲۰ خانوار، یک کار تحولی در حوزه آبرسانی روستایی استان در دستور کار قرار گرفت و با وجود تنگناهای مالی، ۶۰ روستا در مدت کوتاهی آماده بهره‌برداری شدند.

امینی با تشریح جزئیات این طرح گفت: یک رشته قنات بهسازی، ۶ دهنه چشمه لایروبی و ۳۲ حلقه چاه حفر شده است. همچنین ۳۰۲ کیلومتر لوله‌گذاری، پنج باب ایستگاه پمپاژ و مخازنی با مجموع ظرفیت ۴ هزار و ۴۶۰ مترمکعب اجرا شده است.

وی افزود: این اقدامات در ۱۴ شهرستان استان کرمان انجام شده که بیشترین تعداد روستاهای تحت پوشش مربوط به شهرستان جیرفت است.

طالبی: آبرسانی به ۶۶۴ روستای کرمان در دستور کار قرار گرفت

محمدعلی طالبی، استاندار کرمان نیز با اشاره به ابعاد گسترده طرح آبرسانی استان گفت: از خردادماه امسال و بر اساس تفاهم‌نامه منعقدشده با شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، ۶۶۴ روستای بالای ۲۰ خانوار استان کرمان در برنامه آبرسانی قرار گرفته‌اند.

وی با اشاره به گستردگی مشکل تأمین آب شرب در استان اظهار کرد: شاید برای بسیاری قابل باور نباشد که این تعداد روستا در استان کرمان فاقد شبکه آب شرب هستند؛ این مشکل تنها به مناطق محروم و جنوبی استان محدود نمی‌شود و حتی در فاصله ۱۵ کیلومتری مرکز استان نیز با چنین شرایطی مواجه هستیم.

طالبی افزود: در مدت کوتاهی ۶۰ روستا آماده بهره‌برداری شده‌اند و برنامه‌ریزی شده است ۱۳۸ روستای دیگر نیز تا دهه فجر آماده شوند و در نهایت آبرسانی به تمامی ۶۶۴ روستا طی ۲۴ ماه به پایان برسد.

استاندار کرمان تأکید کرد که اجرای این طرح‌ها می‌تواند به کاهش تنش‌های آبی و برخورداری عادلانه‌تر مردم استان از آب شرب کمک کند.

عبدیان: ۳ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان پروژه آبی به بهره‌برداری رسید

علیرضا عبدیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان نیز با اشاره به مجموعه پروژه‌های اجراشده در استان اظهار کرد: ۱۵ پروژه شهری، پروژه‌های تأمین آب ۱۰۶ روستای دارای تنش آبی و همچنین آبرسانی به ۶۰ روستای فاقد آب شرب، با مجموع اعتبار ۳ هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان به بهره‌برداری رسید.

وی با اشاره به تفاهم‌نامه آبرسانی به روستاهای استان کرمان افزود: بخش دیگری از پروژه‌های تعریف‌شده نیز در آینده نزدیک توسط فرمانداران افتتاح خواهد شد.

عبدیان با قدردانی از حمایت‌های وزارت نیرو و شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور، همراهی استانداری کرمان، دستگاه‌های اجرایی، شرکت آب منطقه‌ای، شرکت‌های توزیع نیروی برق شمال و جنوب استان و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی را در پیشبرد این پروژه‌ها مؤثر دانست.

وی همچنین به نقش قرارگاه محرومیت‌زدایی امام حسن مجتبی(ع) در اجرای طرح‌های آبرسانی اشاره کرد و گفت: از مجموع ۶۰ روستایی که امروز از آب شرب بهره‌مند شدند، آبرسانی به ۲۸ روستا با مشارکت قرارگاه محرومیت‌زدایی امام حسن مجتبی(ع) و ۶ روستا نیز با مشارکت اداره‌کل امور عشایری شمال و جنوب استان انجام شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان همچنین از همکاری دهیاری‌ها در دولت چهاردهم تقدیر کرد و گفت: دهیاری‌ها همکاری بسیار خوبی با شرکت آب و فاضلاب داشته و در اجرای پروژه‌های آبرسانی پای کار بوده‌اند.

بیگ‌زاده: گستردگی جیرفت، توجه ویژه به زیرساخت‌ها را می‌طلبد

روح‌بخش بیگ‌زاده، فرماندار جیرفت نیز با اشاره به گستردگی جغرافیایی شهرستان، بر ضرورت توجه ویژه به مسائل زیرساختی تأکید کرد.

وی اظهار کرد: جیرفت پنج بخش بزرگ دارد و اگر فاصله هر بخش تا مرکز شهرستان را به‌طور متوسط ۱۰۰ کیلومتر در نظر بگیریم، در حوزه لجستیک نیز با مشکلات جدی مواجه هستیم.

بیگ‌زاده با تأکید بر ضرورت تداوم حمایت‌ها و پیگیری مسائل شهرستان، خواستار افزایش همکاری و مساعدت برای حل مشکلات زیرساختی جیرفت شد.

سعیدی: انتقال آب از سد جیرفت می‌تواند بخش عمده مشکلات را حل کند

در ادامه، بهنام سعیدی، نماینده مردم جیرفت و عنبرآباد در مجلس شورای اسلامی با اشاره به طرح انتقال آب از سد جیرفت گفت: در سفر وزیر نیرو، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه به استان کرمان و جنوب استان، موضوع انتقال آب از سد جیرفت به شهرستان‌های جیرفت و عنبرآباد مطرح شد.

وی افزود: در این زمینه دستور تأمین اعتبار برای بخشی از پروژه در سال جاری و بخش دیگری در بودجه سال آینده صادر شده است و انتظار می‌رود وزیر نیرو دستور ویژه‌ای برای پیگیری این طرح صادر کند.

سعیدی تأکید کرد: انتقال آب از سد جیرفت به جیرفت و عنبرآباد می‌تواند بخش عمده‌ای از مشکلات آبی این دو شهرستان را برطرف کند.

نماینده مردم شهرستان‌های کهنوج، منوجان، قلعه‌گنج، فاریاب، رودبار جنوب و جازموریان در مجلس شورای اسلامی نیز بر‌ در این آیین ضرورت بازسازی شبکه‌های فرسوده آب تأکید کرد.

وی با اشاره به وضعیت شبکه آب شهرستان کهنوج گفت: حدود ۵۰ کیلومتر از شبکه آب این شهرستان نیازمند بازسازی و ترمیم است و فرسودگی خطوط موجب هدررفت قابل توجه آب شده است.

شکرالهی همچنین با اشاره به وضعیت شبکه آب شهرستان فاریاب، بر ضرورت اختصاص اعتبار برای اصلاح و بازسازی شبکه‌های فرسوده و جلوگیری از هدررفت آب تأکید کرد.

آب پایدار، زمینه‌ساز ماندگاری و مهاجرت معکوس روستاییان است

مشایخی، رئیس آبفای شهرستان جیرفت، با اشاره به رفع تنش آبی روستای دامنه گفت: با بهره‌برداری از این طرح، مشکل تأمین آب شرب روستا برطرف شده و آب پایدار به خانه‌های مردم رسیده است.
وی افزود: رفع تنش آبی علاوه بر اینکه دغدغه‌ای اساسی از زندگی مردم را برطرف می‌کند، می‌تواند زمینه ماندگاری جمعیت و حتی شکل‌گیری مهاجرت معکوس را در روستا فراهم کند؛ چراکه یکی از الزامات اصلی برای ماندن و بازگشت مردم، برخورداری از زیرساخت‌های پایدار از جمله آب شرب است.
مشایخی خاطرنشان کرد: امیدواریم با استمرار اجرای طرح‌های آبرسانی در روستاهای شهرستان جیرفت، شاهد بازگشت جمعیت، رونق دوباره روستاها و جاری شدن زندگی در مناطقی باشیم که سال‌ها با تنش آبی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند.

وقتی آب فقط آب نیست

پشت این اعداد اما، زندگی مردمی قرار دارد که سال‌ها برای دسترسی به ابتدایی‌ترین نیاز خود، راه سرچشمه و قنات را در پیش می‌گرفتند.

برای اهالی دامنه، یک لوله آب فقط یک لوله نیست؛ مسیری است که آب را از دل منابع به خانه می‌رساند و شاید همزمان راه دیگری را می‌بندد، راه کوچ را.

سال‌ها کمبود آب، زندگی را برای مردم دشوار کرده بود و کاهش جمعیت، آرام‌آرام چهره روستا را تغییر می‌داد. حالا رسیدن آب پایدار، برای مردم دامنه فرصتی تازه است، فرصتی برای اینکه خانه‌ها خالی نمانند و زندگی دوباره در کوچه‌های روستا جریان پیدا کند.

پیرزن روستا که روزگاری برای آب راهی سرچشمه و قنات می‌شد، حالا شیر آب را می‌بیند که در خانه باز شده است. این‌بار دست‌هایش را بالا می‌برد؛ نه برای طلب آب، بلکه برای دعای خیر.

می‌گوید:

«خدا خیرشان بدهد.»

شاید همین چند کلمه، ساده‌ترین و صادقانه‌ترین روایت از ارزش آبی باشد که امروز به دامنه رسیده است.

آب آمده است اما اهالی دامنه امیدوارند چیزی بیش از آب در لوله‌های روستا جریان پیدا کند؛ امید به ماندن، امید به بازگشت و امید به اینکه زندگی دوباره در خانه‌های روستا ریشه بدواند.

دامنه سال‌ها تشنه بود اما امروز آب آمده و مردم امیدوارند با جاری شدن آب، کوچ هم متوقف شود و روستا دوباره جان بگیرد.